Lista aktualności Lista aktualności

Pamięć wciąż żywa – Kapliczka na poligonie

Na terenie Nadleśnictwa Gniewkowo, na obszarze poligonu wojskowego, znajduje się miejsce niezwykłe - tzw. ‘Kapliczka’. Nadal żyją osoby, które pamiętają nielicznie odprawiane tu msze. Ze względów bezpieczeństwa miejsce to jest dziś niedostępne dla osób postronnych, jednak kilka razyw roku – ostatnio w niedzielę 1 lipca br. - odbywają się tam msze święte.

Krótka lekcja lokalnej historii:
Pierwsze informacje o ćwiczeniach artyleryjskich na tym terenie pochodzą z 1607r. Odbywały się w okolicach obecnej Kępy Bazarowej w Toruniu, a później zostały przeniesione na południe od Podgórza.
W 1765r. przy Trakcie Warszawskim, kilka kilometrów od Aleksandrowa Kujawskiego, powstała drewniana kapliczka pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej. Trakt Warszawski był kiedyś trasą prowadząca z Torunia do Włocławka, a dalej do Warszawy. Właśnie tą drogą wracali z Torunia flisacy, którzy spławiali drewno w dół Wisły. W drodze do domu podobno wstępowali do kapliczki, gdzie wypraszali u Boga pomyślność na kolejnych spływach, pozostawiając zakonnikom datki w tej intencji (dzięki datkom powstał bardzo bogaty ołtarz przeniesiony później do Otłoczyna). W tamtym czasie w pobliżu wybudowanej kapliczki znajdowały się liczne wsie.
W 1849r. na polecenie pruskiego hrabiego Gaschin właściciela majątku Grabie, rozebrano budynek zamieszkiwany przez zakonników (pochodzenia polskiego) i od tego czasu kapliczka niszczała.
W 1870r. oficjalnie uznano powstanie toruńskiego poligonu artyleryjskiego. Zajmował on jednak znacznie mniejszy obszar niż dziś.
W 1924r. dzięki darowiźnie kpt. Michała Wieliczko-Wielickiego, powierzchnia poligonu została powiększona o obszar okolic Chorągiewki. W kwietniu 1945r. przywrócono Centralny Poligon Artyleryjski i po raz kolejny powiększono jego obszar likwidując wsie: Stanisławowo - Poczałkowo, Pieczenia (Pieczonka) i Saksoński Most. Największa zlikwidowana wieś liczyła około 500 mieszkańców. Od tego czasu kapliczka znajdowała się już na terenie poligonu wojskowego.
W 1974 lub 1978r. (dane sprzeczne) znacznie zniszczoną kapliczkę przeniesiono do Wielkopolskiego Parku Etnograficznego w Dziekanowicach.